اشتراوس در سال ۱۹۳۰ در رساله‌ای با عنوان Die Religionskritik Spinozas این ادعا را مطرح کرد که از نظر هابز، یهودیان بانیان اصلی جدایی دین از سیاست بودند؛ جدایی و تمایزی که از نظر اشتراوس هم «انقلابی» بود و هم «دولت‌برانداز». کارل اشمیت بعدا در کتاب «لویاتان در نظریه دولت تامس هابز» (که شروین مقیمی آن را به فارسی برگردانده است)، با ارجاع به این فقره از کتاب اشتراوس، از آن دفاع می‌کند. اما چرا شکاف و جدایی دین از سیاست، که به نام موسی گره خورده، دولت‌برانداز و انقلابی است؟‌ برای روشن‌شدن محور باید ادامه مطلب

این نوشته خلاصه‌ای از مقدمه کتاب ویکتوریا کان با عنوان «آینده توهم: الهیات سیاسی و متون اوایل دوران مدرن» (The Future of Illusion: Political Theology and Early Mode Texts) است. کان در مقدمه خود، ادعاهای معاصر درباره تداوم الهیات سیاسی را به چالش می‌کشد و بیانگر است چگونه متفکران اوایل دوران مدرن مانند توماس هابز و جامباتیستا ویکو چارچوبی سکولار برای درک عاملیت انسانی و اقتدار سیاسی ارائه کردند.ادعاهای معاصر: دریدا و آگامبن آثار دریدا اغلب این ایده را تحلیل می‌کند که مفاهیم سیاسی به‌طور ذاتی دادامه مطلب

پارادایم‌هایی برای یک استعاره‌شناسی اثر هانس بلومنبرگمقدمه «پارادایم‌هایی برای یک استعاره‌شناسی» اثر هانس بلومنبرگ، کاوشی عمیق در جهت تحلیل نقش بنیادین استعاره‌ها در شکل‌دهی تفکر انسان و گفتمان فلسفی است. بلومنبرگ با یک آزمایش فکری جالب آغاز می‌کند: اگر فلسفه مدرن برنامه روش‌شناختی دکارت را تا برآیند منطقی آن دنبال می‌کرد چه می‌شد؟ این برنامه که تاکیدش بر «وضوح» و «تمایز» است، زبانی فلسفی را تصور می‌کند که دقیقاً مفهومی و عاری از ماهیت موقت و سرهم‌بندی شده گفتار استعاری است.بلومنبرگ این آرمان دادامه مطلب

مایر در کتاب مهم خود، فلسفه سیاسی و چالش دین وحیانی، پرسشی بنیادین را مطرح می‌کند که از دیرباز اندیشه‌ورزان را به خود مشغول کرده است: چرا فلسفه سیاسی اهمیت دارد؟ این پرسش صرفاً یک مسئله آکادمیک نیست، بلکه تلاشی است برای کشف جوهره رشته‌ای که درک وجود انسان، حکومت، و تنش همیشگی میان دانش و ایمان را در مرکز توجه خود دارد.بحران هویت فلسفه در آغاز مایر برای بیان ضرورت فلسفه سیاسی، ما را به ریشه‌های فلسفه بازمی‌گرداند: فلسفه پیشاسقراطی. این شکل اولیه تفکر، بر کشف اسرار کیهان، زیست‌شناسی و منطق متمرکزادامه مطلب

راینهارت کُزِلِک در کتاب نقد و بحران‌ها شرح می‌دهد که دولت مدرن چگونه از دل آشوب‌های مذهبی اروپا پدید آمد و چرا روشنگری، که ابتدا از درون همین حکومت‌ها رشد کرد، در نهایت به سقوط آن‌ها کمک کرد.در فصل اول، او حاکی از آن است که دولت‌های مطلقه برای پایان کار دادن به جنگ‌های مذهبی شکل گرفتند. آن‌ها با کنار گذاشتن دین از سیاست، سعی کردند جامعه را متحد نگه دارند. اما این سیاست‌ها، که بر پایه مصلحت دولت (Raison d'État) بنا شده بودند، در نهایت باعث ایجاد جنبش‌هایی شدند که خود این دولت‌ها را به چالش کشیدنادامه مطلب

پارادایمهایی برای یک استعارهشناسی اثر هانس بلومنبرگمقدمه«پارادایمهایی برای یک استعارهشناسی» اثر هانس بلومنبرگ، کاوشی عمیق در جهت بررسی نقش بنیادین استعارهها در شکلدهی تفکر انسان و گفتمان فلسفی است. بلومنبرگ با یک آزمایش فکری جالب آغاز میکند: اگر فلسفه مدرن برنامه روششناختی دکارت را تا نتیجه منطقی آن دنبال میکرد چه میشد؟ این برنامه که تاکیدش بر «وضوح» و «تمایز» است، زبانی فلسفی را تصور میکند که کاملاً مفهومی و عاری از ماهیت موقت و سرهمبندی شده گفتار استعاری است.بلومنبرگ این آرمان دکارتی را با دیدگاههای جامباتیستا ویکو، فیلسوف قرن هجدهم، مقایسه میکند که استدلال میکرد شناخت انسان اساساً استعاری است. ویکو بر این نظر بود که استعارهها صرفاً ابزارهای بلاغی نیستند، بلکه ابزارهای ضروری برای درک جهان نیز هستند. این ایده، تبعیت از منطق محض دکارتی را به چالش میکشد و نقش اساسی تخیل و استعاره در دانش انسانی را برجسته میکند.محور اصلی تز بلومنبرگ، مفهوم «استعارههای مطلق» است. اینها استعارههایی هستند که در برابر تقلیل به زبان مفهومی محض مقاومت میکنند و در عوض، درکی عمیقتر و شهودیتر از ایدههای پیچیده ارائه میدهند. استعارههای مطلق، اساس تفکر فلسفی و علمی هستند و بینشهایی را ارائه میدهند که به تنهایی با اصطلاحات منطقی قابل درک نیستند. استعارههای مطلق به پرسشهایی پاسخ میدهند که ظاهراً سادهلوحانه و از نظر نظری غیرقابل پاسخ هستند، اما اهمیت آنها دقیقاً در این واقعیت نهفته است که نمیتوان آنها را نادیده گرفت، زیرا ما خودمان آنها را مطرح نمیکنیم بلکه آنها را از پیش در بنیان هستی خود مییابیم. این استعارهها به خلأیی راه میبرند که مفاهیم قادر به پر کردن آن نیستند. به ادامه مطلب

این نوشته خلاصهای از مقدمه کتاب ویکتوریا کان با عنوان «آینده توهم: الهیات سیاسی و متون اوایل دوران مدرن» (The Future of Illusion: Political Theology and Early Mode Texts) است. کان در مقدمه خود، ادعاهای معاصر درباره تداوم الهیات سیاسی را به چالش میکشد و نشان میدهد چگونه متفکران اوایل دوران مدرن مانند توماس هابز و جامباتیستا ویکو چارچوبی سکولار برای درک عاملیت انسانی و اقتدار سیاسی ارائه کردند.ادعاهای معاصر: دریدا و آگامبنژاک دریدا:آثار دریدا اغلب این ایده را بررسی میکند که مفاهیم سیاسی بهطور ذاتی دارای بنیانی الهیاتی هستند. او معتقد است که حتی ساختارهای سیاسی سکولار نیز نمیتوانند بهطور کامل از ریشههای مذهبی خود جدا شوند. به گفته دریدا، اقتدار سیاسی اغلب به یک بنیان اسرارآمیز یا «خشونت اولیه» وابسته است که نمیتواند بهطور کامل عقلانی یا سکولار شود.جورجو آگامبن:آگامبن استدلال میکند که وضعیت استثنایی، که محور اقتدار سیاسی است، ریشههای عمیق الهیاتی دارد. او قدرت سیاسی مدرن را به شدت در هم تنیده با مفاهیم مذهبی مانند حاکمیت و تقدس میبیند، که حتی در دولتهای ظاهراً سکولار نیز همچنان پابرجا هستند. مفهوم «هومو ساکر» آگامبن، پیوستگی بین اعمال مذهبی باستانی و ساختارهای سیاسی مدرن را برجسته میکند.متفکران اوایل دوران مدرن و چارچوبهای سکولارمقدمه ویکتوریا کان این ادعاهای معاصر را به چالش میکشد و بر این تمرکز میکند که چگونه متفکران اوایل دوران مدرن مانند توماس هابز و جامباتیستا ویکو زمینه را برای درک سکولار از اقتدار سیاسی و عاملیت انسانی فراهم کردند.توماس هابز:حاکمیت سکولار: نظریه سیاسی هابز، به ویژه در لویاتان، از شکلی از اقتدار سیاسی دفاع میکند که بر قرارداد اجتماعی اسادامه مطلب

اشتراوس در سال ۱۹۳۰ در رسالهای با عنوان Die Religionskritik Spinozas این ادعا را مطرح کرد که از نظر هابز، یهودیان بانیان اصلی جدایی دین از سیاست بودند؛ جدایی و تمایزی که از نظر اشتراوس هم «انقلابی» بود و هم «دولتبرانداز». کارل اشمیت بعدا در کتاب «لویاتان در نظریه دولت تامس هابز» (که شروین مقیمی آن را به فارسی برگردانده است)، با ارجاع به این فقره از کتاب اشتراوس، از آن دفاع میکند. اما چرا شکاف و جدایی دین از سیاست، که به نام موسی گره خورده، دولتبرانداز و انقلابی است؟ برای روشنشدن موضوع باید نگاهی بیاندازیم به داستان خروج (exodus) بنیاسراییل از مصر. خروج بنیاسراییل تقریبا همزمان است با آنچه کارل یاسپرس آن را عصر محوری (axial age) نامیده. مهمترین ویژگی این عصر ظهور چیزی است که اکنون به آن میگوییم یکتاپرستی. یا به قول یان آسمن فقید، گذار از کوسموتئیسم (cosmotheism) به مونوتئیسم (monotheism). مشخصه اصلی کوسموتئیسم فیگوری بود بنام فرعون: شاه-خدا. فیگوری که دین و سیاست را با هم یکی میکرد. خروج موسی پایانی بود بر این وحدت. موسی مبلغ خدایی استعلایی بود که در آسمانها حضور داشت. خدایی واحد که هیچ همتایی را برنمیتافت: خدایی غیور (jealous). و این اعلان جنگ بود با فرعون. ایده خدای واحد چنان قدرتمند ظاهر شد که رفتهرفته بساط کوسموتئیسم را برچید و به جای آن نشست و زمینه را فراهم کرد برای پیامبر-پادشاهان بنیاسراییل. این همان حرکت انقلابی و دولتبرانداز موسی بود. و اما مساله هابز. شاید بشود نیت و هدف اصلی هابز از نوشتن کتاب سترگ لویاتان را بازگشت به وحدت اولیه دین و سیاست دانست. خصوصا وقتی به تصویر دیباچه کتاب (frontispiece) توجه میکنیم: حاکمیت مطلق، واحد و تجزیهناپذیر در بالای تادامه مطلب

آگوستین پس از گسستن از آیین مانوی و گرویدن به دیانت مسیح کتابی نوشت تحت عنوان «درباره اراده آزاد». البته که موضوع اصلی کتاب درباره اراده آزاد آدمی نیست بلکه به دنبال فراهمکردن بستری است برای توجیه شر در عالم. مساله شر زمانی به یک مساله حاد بدل شد کادامه مطلب

بطور کلی میتوان گفت مهمترین روشنفکران جنبش مشروطهخواهی از این حقیقت آگاه بودند که آرمانهای متجددانهشان زمانی محقق خواهند شد که این آرمانها با «مذاق» انسان ایرانی نسبتی برقرار نماید. این مذاق در وهله نخست مذاقی به شدت اسلامی و فقهمحور بود و بهادامه مطلب

از نظر قاطبه روحانیان مخالف مشروطه دو چیز "رکن قویم قانون الهی" را سست و نابود می کرد: یکی مساوات و دیگری حریت. استدلال شیخ فضل الله نوری در رساله تذکره الغافل بدین شرح است:«ای برادر عزیز! اگر مقصودشاادامه مطلب

ایوان استرنسکی (Ivan Strenski) در کتاب خود با عنوان Why Politics Can’t Be Freed from Religion معتقد است که فهم تمایز میان auctoritas و potestas، که به ترتیب می توان آنها را به مرجعیت (authority) و قدرادامه مطلب

تنها اقدامی که از محمدعلی شاه در اذهان باقی مانده، صدور فرمان به توپ بستن مجلس است. اما آیا محمدعلی شاه از ابتدا مخالف مشروطه و مجلس برآمده از آن بود؟ اسناد باقی مانده خلاف این را می گویند. شاه به تارادامه مطلب

اشتراوس در کتاب «خفقان/سرکوب/آزار و هنر نوشتن» به وضعیت پرمخاطرهی فلسفه در جهان یهودیت و اسلام اشاره کرده و آن را با وضعیت فلسفه در عالم مسیحیت میسنجد: «این حقیقت که فلسفه در جهان اسلام به عنوان یک ادامه مطلب